1. Ma se ghe penso

    Din hija għanja Ġenoviża mill-isbaħ miktuba minn Mario Cappello fl-1925. Tirrakkonta l-istorja ta’ Ġenoviż li jkollu jemigra lejn l-Arġentina biex isib xortih… iżda wara ħafna u ħafna snin, jintrikeb min-nostalġija…

    Qlibtha għall-Malti mit-test oriġinali miktub biż-zeneize (id-djalett Ġenoviż tal-ilsien Liguri) bis-saħħa tat-traduzzjoni Taljana ta’ Paolino.

    Isimgħuha kantata minn Govi filwaqt li ssegwu t-test; tpaxxew bis-sbuħija ta’ dal-ilsien, u fuq kollox, ibku

    Ma se ghe penso
    Imma jekk naħseb fiha

    O l’ea partïo senza ’na palanca
    l’ea za trent’anni, forse anche ciù…
    O l’àia lottòu pe mette dinæ ä banca
    e poèisene un giorno vegnî in zù.
    E fase a palassinn-a e o giardinetto
    cö rampicante, co-a cantinn-a e o vin,
    a branda attaccâ ai erboi, all’uso letto,
    pe daghe ’na schenâ, séia e mattin…
    E o figgio o ghe dixeiva: No ghe pensâ
    a Zena cose ti ghe veû tornâ!

    Kien telaq mingħajr sold/ kien ilu ’ġà tletin sena, forsi anke aktar…/ Kien tħabat u stinka biex iqiegħed il-flus il-bank/ u jkun jista’ xi darba jerġa’ jinżel./ U jibni dar bil-ġnien/ bix-xeblieka, bil-kantina u l-inbid,/ il-hammock marbuta bejn ġiex siġriet, jużaha sodda,/ biex jieħu nagħsa fl-għaxija w fil-għodu…/ imma ibnu kien jgħidlu: Toqgħodx tehwden/ Ġenova xi trid terġa’ lura tagħmel!

    Ma se ghe penso
    alloa mi veddo o mâ
    veddo i mâe monti, a ciassa da Nonsiâ…
    Riveddo o Righi e me s’astrenze o cheu,
    Veddo a Lanterna, a Cava, lazzù o Mêu…
    Riveddo ä séia, Zena illuminâ
    veddo là a Foxe e sento franze o mâ
    e alloa mi penso ancon de ritornâ
    a pösa e osse dove ho mâe madonnâ…

    Imma jekk naħseb fiha/ allura nistħajjel ’il-baħar/ nara ’l għoljieti, lil-pjazza tal-Lunzjata…/ Nerġa’ nara ’r Righi u tingħafasli qalbi,/ Nara ’l-Fanal, ’il-Barriera, hemm isfel il-Moll…/ Nerġa’ nara ’l-għaxija, Ġenova mixgħula/ nara ’l-Bokka (tax-xmara) u nisma’ ’t-taħbit tal-baħar/ u allura naħseb li nerġa’ lura/ ħa nserraħ għadmi fejn għandi ’l nannti…

    E l’ea passou do tempo, forse troppo,
    o figgio o l’inscisteiva; Stemmo ben,
    dove ti veû anda, papâ?… pensiemo doppo
    O viägio, o ma, t’ë vegio, no conven!
    Oh no, oh no! me sento ancon in gamba,
    Son stuffo e no ne posso proprio ciù
    Son stanco de sentî: Señor, caramba
    Mi vêuggio ritornamene ancon in zù…
    Ti t’è nasciuo e t’æ parlòu spagnollo,
    Mi son nasciuo zeneize e… no me mollo.

    U kien għadda ż-żmien, forsi wisq,/ ibnu kien jisħaqlu; Ninsabu tajbin,/ fejn trid tmur, pà?… imbagħad naraw/ Il-vjaġġ, il-baħar, issa xjaħt, ma jaqbilx!/ Le le le! jien tajjeb għadni nħossni,/ Xbajt sal-ponta ta’ mnieħri/ Għajjejt nisma’: Señor, caramba/ Irrid nerġa’ ninżel…/ Int twelidt u tkellimt bl-iSpanjol,/ Jien twelidt Ġenoviż u… mhux se nċedi!

    Ma se ghe penso, ecc. ecc.

    E sensa tante cöse a l’é partïo
    e a Zena o gh’ha formóu torna o so nïo.

    U b’mingħajr wisq affarijiet telaq/ u f’Ġenova reġa’ bena l-bejta tiegħu mill-ġdid.



    0 comments: